Pomiary

Często zadawane pytania

Testy podstawowe mają na celu zapewnienie dokładności, poprawności i powtarzalności procedur diagnostycznych i dlatego są one istotnym elementem systemu zarządzania jakością w rentgenodiagnostyce. Testy podstawowe powinny być przeprowadzane przez pracowników jednostki ochrony zdrowia uprawnionych do obsługi urządzeń radiologicznych.

Testy roczne:

- badanie oświetlenia ochronnego

- badanie światłoszczelności ciemni


Testy półroczne:

- ocena systemu Automatycznej Kontroli Ekspozycji

- badanie rozdzielczości przestrzennej


Testy kwartalne:

- badanie kontrolne kratki przeciwrozproszeniowej


Testy miesięczne:

- kontrola dawki i powtarzalności ekspozycji


Testy tygodniowe:

- kontrola warunków przechowywania błon


Testy codzienne:

- kontrola sensytometryczna

- kontrola temperatury wywoływarki

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 listopada 2015 testom akceptacyjnym podlegają urządzenia radiologiczne poddane istotnej naprawie oraz urządzenia nowo zainstalowane.

Testami specjalistycznymi nazywa się zestaw złożonych pomiarów fizycznych, które mają na celu sprawdzenie aktualnego stanu urządzenia radiologicznego pod względem bezpieczeństwa stosowania oraz prawidłowego działania. Przedziały tolerancji badanych fizycznych parametrów zostały dokładnie określone w Załączniku nr 6 do Rozporządzenia. Załącznik ten określa również szczegółowy zakres testów Rozporządzenia.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 listopada 2015 testy specjalistyczne aparatów rtg muszą być przeprowadzane co najmniej raz na 12 miesięcy, a w przypadku aparatów stomatologicznych wewnątrzustnych co najmniej raz na 24 miesiące. Testy monitorów opisowych i przeglądowych muszą być przeprowadzane co najmniej raz na 12 miesięcy.

Test specjalistyczny ocenia:

Mechaniczno-elektryczne i mechaniczne działanie elementów aparatury rentgenowskiej

Wiązkę promieniowania X:

- zgodność krawędzi pola świetlnego i pola wiązki promieniowania,

- osiowość wiązki promieniowania

Lampę i generator:

- wartość warstwy połowiącej,

- wielkość ogniska lampy,

- liniowość mAs,

- powtarzalność oraz zgodność żądanych i rzeczywistych wartości: dawki, czasu ekspozycji i natężenia prądu, wysokiego napięcia.

Powstawanie obrazu:

- ciemnia,

- negatoskopy,

- proces obróbki chemicznej,

- błony,

- kasety,

- prawidłowe działanie kratki przeciwrozproszeniowej.

Poprawność działania systemu Automatycznej Kontroli Ekspozycji

Należy zapewnić:

- dostęp do dokumentacji technicznej aparatu,

- obecność osoby uprawnionej do obsługi urządzeń rtg,

- możliwość wykorzystania materiałów eksploatacyjnych- np. kaset i błon rentgenowskich.

Testy specjalistyczne mogą wykonywać jedynie firmy, które posiadają akredytację PCA.

KONSEKWENCJE NIEWYKONANIA TESTÓW SPECJALISTYCZNYCH (tzn. braku ważnego Protokołu z testów specjalistycznych)

System kontroli, który ma zadanie weryfikować terminowe przeprowadzanie testów specjalistycznych przez jednostki ochrony zdrowia składa się z dwóch elementów:

Nadzoru Państwowej Inspekcji Sanitarnej,

Audytów klinicznych

- wewnętrznych (kierownik jednostki ochrony zdrowia)

- zewnętrznych (wojewódzki konsultant)

W obu elementach tego systemu szczególną uwagę zespołów audytorskich przywiązuje się do kontrolę regularnego wykonywania testów wewnętrznych, do których zalicza się testy specjalistyczne oraz testy podstawowe.

Braki w dokumentacji systemu zarządzania jakością (w tym ważnego Protokołu z testów specjalistycznych) jakie zostaną stwierdzone podczas kontroli mogą skutkować konsekwencjami cofnięcia zgody na wykonywanie świadczeń.

Zamknięcie pracowni rtg na skutek nie spełnienia wymogów prawnych nie jest jedyną możliwą negatywną konsekwencją dla jednostek ochrony zdrowia. Pacjenci uważający się za poszkodowanych mogą wytaczać procesy cywilne o odszkodowanie. W beznadziejnej sytuacji procesowej znajdują się jednostki ochrony zdrowia, które nie spełniały wymogów ustawowych dotyczących stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych.

Wszystkie informacje związane z wymaganymi testami, niezbędną dokumentacją oraz podziałem obowiązków zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 12 listopada 2015.